Артыкулы: Нарановiч-Наронскi Юзаф

Нарановiч-Наронскi Юзаф (паміж 1610 і 1616—крас. 1678), картограф, iнжынер. Відаць, вучыўся ў гiмназii ў Кейданах. У 1639—40 займаўся картаграфічнымі працамі на Украіне. Каля 1644 паступiў на службу да пратэстанцкай галiны Радзiвiлаў. Па даручэннi Я.Радзiвiла ў 1644 склаў план мяст. Любча i яе ваколiц, у 1645—53 праводзiў геадэзiчныя здымкi i складаў карты маёнткаў Свядасць, Мерач, Вiжуны, Кейданы, Аванты, Бiржы, Дзяляцiчы (каля Любчы), вострава на воз. Дрысвяты; пры гэтым выкарыстоўваў метад мясцовай трыянгуляцыi, астралябiю, квадрант. У 1650-я г. напiсаў вял. 3-томны дапаможнiк «Кнiгi матэматычных навук» (не быў надрукаваны, з яго захавалiся толькi кн. «Геаметрыя», да якой прыкладзены некаторыя ранейшыя планы, фрагменты кн. «Оптыка, або Перспектывы», куды ўваходзiў i трактат пра ваенную фартыфiкацыю; надрукаваны ў 1957). З-за ганенняў на пратэстантаў у 1650-я г. пераехаў у Прусiю, складаў карты рэгіёнаў i генеральную карту Прусii. Распрацаваў план каналаў для злучэння Мазурскiх азёр, р. Прэголя i Дзейма з Нёманам, каб ажывiць гандаль Прусii з ВКЛ i Расiяй. У 1665 напiсаў твор «Артылерыя», пры падрыхтоўцы якога скарыстаў кнiгу К.Семяновiча «Вялiкае мастацтва артылерыi». Аўтар гiст. працы «Праўдзiвае сведчанне гiсторый пра найвышэйшую манархiю скiфаў i сарматаў» (загiнула ў 1671).

Творы:

Budownictwo wojenne. Warszawa, 1957.

Лiтаратура:

Маркушевич А.И. Новооткрытое произведение польской военно-технической литературы ХVII в. // Книга: Исслед. и материалы. М., 1968. Сб. 17;

Александрович С. Картографические труды Юзефа Нароновича-Нароньского на землях Великого княжества Литовского в середине ХVII в. // Археографический ежегодник за 1966 г. М., 1968;

Яго ж. Opis zabudowy miasteczka Lubcza nad Niemnem z 1644 r. // Kwartalnik historii kultury materialnej. 1962. № 3/4;

Яго ж. Józef Naroński współautorem Beauplanowskich map Ukrainy i Dniepru z połowy XVII wieku // Pax et Bellum. Poznań, 1993;

Яго ж. Pochodzenie Józefa Naronowicza-Narońskiego, twórcy topograficznej kartografii Litwy i Prus Wschodnich // Acta Universitatis Nicolai Copernici. Bibliologia. Toruń, 2000. T. 4;

Ragauskienė R., Karvelis D. 1645 m. Juzefo Naronovičiaus-Naronskio Biržų kunigaikštystės žemėlapis: Radvilų valdos istorija ir kartografija. Vilnius, 1997.

© Валерый Пазднякоў, 2006

Надрукавать Надрукаваць без ілюстрацый
Дадаць меркаванне

Ю.А.Ябланоўскі

Пячатка Вітаўта

План Віцебска. З кнігі: Памятная книжка Витебской губернии на 1865 год. Издана Витебским губернским статистическим комитетом. Под редакциею А.М.Сементовского. СПб., 1865.