Дакументы: прывілей 1387

Агульныя звесткі.

Прывiлей 1387 г. — заканадаўчы акт ВКЛ, выдадзены Ягайлам (Уладзіславам ІІ) у Вiльнi 20 лютага 1387 г. У дакуменце Ягайла тытулуецца «кароль Польшчы і найвышэйшы князь і спадчыннік Літвы, Русі і інш.». Дакумент выдадзены ў час першага прыезду Ягайлы ў ВКЛ пасля заключэння Крэўскай унii 1385 г. Мэтай яго выдання было ўмацаванне уніі і хрысціянства шляхам прадастаўлення баярам ВКЛ некаторых прывілеяў на ўзор польскай шляхты. Прывілеі пашыраліся толькі на тых, хто прыняў хрышчэнне па каталіцкім абрадзе. Ім гарантавалася права поўнай уласнасці на родавыя маёнткі, у т.л. права вольна распараджацца імі. У выпадку смерці баярына маёнтак пераходзіў да яго ўдавы, пры яе паўторным выхадзе замуж маёнтак перадаваўся дзецям або бліжэйшым сваякам нябожчыка. Баярам прадастаўлялася права вольна выдаваць замуж сваіх дачок, унучак і ўвогуле любых сваячаніц, а таксама ўдоў. Баяры вызваляліся ад выканання дзяржаўных працоўных павіннасцей, за выключэннем будаўніцтва і рамонту замкаў. Грашовыя і натуральныя падаткі ў прывілеі не згадваліся і ніяк не рэгламентаваліся. Забеспячэнне баяр у час ваенных паходаў ускладалася на іх кошт. У выпадку праследавання ворага і ўцекачоў (у прывілеі прыведзена народнае названне гэтай павіннасці — «пагоня», якое напісана па-беларуску лацінскімі літарамі) усё насельніцтва, а не толькі баяры, павінна было ўдзельнічаць у ім. Была ўніфікавана судовая сістэма, для кожнага рэгіёна ўстаноўлены адзін суддзя і адзіны выканаўца судовых прыгавораў. Сведкамі-гарантамі прывілея выступілі князі-літвіны Скіргайла троцкі, Вітаўт гарадзенскі, Карыбут новагародскі, Карыгайла мсціслаўскі, Вігунт кернаўскі, князі-палякі Конрад алясніцкі, Ян і Земавіт мазавецкія, некаторыя польскія ўраднікі. Прывiлей напiсаны на лацінскай мове.

Некаторыя рэлігійныя палажэнні прывілея ад 20 лютага 1387 г. былі развіты прывілеем Ягайлы ад 22 лютага 1387 г. Гэтым дакументам было загадана ўсім літоўцам, жывучым у Літве і на Русі, прыняць каталіцтва; забараняліся шлюбы літоўцаў з праваслаўнымі («русінамі»); праваслаўныя, якія ўзялі шлюб з літоўцамі, абавязваліся прыняць каталіцтва; маёнткі каталіцкага святарства вызваляліся ад дзяржаўных павіннасцей і падаткаў. Прывілей напісаны на лацінскай мове.

Арыгінал.

Невядомы.

Копія.

РГАДА. Ф. 389. Оп. 1. Ед. хр. 25. Л. 1 об.—3. (Метрыка ВКЛ, кніга запісаў 25, копія канца XVI ст.).

Публікацыі.

Лацінскі тэкст:

Zbiór praw litewskich od roku 1389 do roku 1529 tudzież rozprawy sejmowe o tychże prawach od roku 1544 do roku 1563 / [Wyd. T.Działyński]. Poznań: W drukarni na Garbarach Nr. 45, 1841. S. 1—2 (выдадзены Т.Дзялынскім на аснове копіі Метрыкі ВКЛ, якая захоўвалася ў Варшаве: «Z kopii metryk Litewskich T. XLI. p. 1. — w oryginale p. 1»);

Skarbiec dyplomatów papiezkich, cesarskich, królewskich, książecych, uchwał narodowych, postanowień różnych władz i urzędów posługujących do krytycznego wyjaśnienia dziejów Litwy, Rusi litewskiej i ościennych im krajów / Zebrał i w treści opisał I.Daniłowicz. T. I. Wilno, 1860. № 539. S. 265—266 (рэгест на аснове выдання Т.Дзялынскага 1841 г.);

Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 25 (1387—1546). Užrašymų knyga 25 / Parengė: D.Antanavičius ir A.Baliulis. = Литовская Метрика (1387—1546). Книга записей 25. Vilnius: Mokslo ir enciklopedijų leidybos institutas, 1998. № 1. P. 35—37 (на аснове мікрафільма кнігі 25 Метрыкі ВКЛ);

Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. Т. 3. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2010. С. 426 (падрыхтаваў А.Ліцкевіч на аснове выдання 1998 г.).

Помнікі права Беларусі XIV—XVI стст.: агульназемскія прывілеі і акты дзяржаўных уній. Крыніцазнаўчы дапаможнік / Складальнікі: Г.Я.Галенчанка, А.А.Жлутка, А.А.Мяцельскі, В.С.Пазднякоў, А.І.Шаланда, І.М.Шпілеўская. Мінск: БелНДІДАС, 2015. С. 11—13 (падрыхтаваў В.С.Пазднякоў на аснове выдання 1998 г.).

Беларускі пераклад:

Гiсторыя Беларусi ў дакументах i матэрыялах. Т. 1. Менск: Выдавецтва Акадэміі навук БССР, 1936. С. 210—211 (пераклад лацінскага тэкста выдання 1841 г.);

Вiшнеўскi А.Ф., Юхо Я.А. Гiсторыя дзяржавы i права Беларусi ў дакументах i матэрыялах. (Са старажытных часоў да нашых дзён). Вучэбны дапаможнік. Мінск: Акадэмія МУС РБ, 1998. С. 40—42 (адрэдагаваны пераклад выдання 1936 г.);

Дагаворы і граматы як крыніцы беларускага феадальнага права. Дапаможнік для студэнтаў юрыдычнага факультэта / Аўтары: Я.Юхо, А.Абрамовіч, Т.Доўнар, У.Сатолін. Мінск: БДУ, 2000. С. 68—70 (на аснове выдання 1998 г.);

Вішнеўскі А.Ф., Юхо Я.А. Гісторыя дзяржавы і права Беларусі ў дакументах і матэрыялах. (Са старажытных часоў да нашых дзён). Вучэбны дапаможнік. 2 выд. Мінск: Акадэмія МУС Рэспублікі Беларусь, 2003. С. 39—41 (адрэдагаваны пераклад выдання 1936 г.);

Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. Мінск: Беларуская Энцыклапедыя імя Петруся Броўкі, 2010. Т. 3. С. 425 (пераклад А.Ліцкевіча).

Помнікі права Беларусі XIV—XVI стст.: агульназемскія прывілеі і акты дзяржаўных уній. Крыніцазнаўчы дапаможнік / Складальнікі: Г.Я.Галенчанка, А.А.Жлутка, А.А.Мяцельскі, В.С.Пазднякоў, А.І.Шаланда, І.М.Шпілеўская. Мінск: БелНДІДАС, 2015. С. 13—15 (пераклад А.А.Жлуткі).

Рускі пераклад:

Белоруссия в эпоху феодализма: Сборник документов и материалов. Т. 1. Минск: Изд-во АН БССР, 1959. С. 101—102 (пераклад лацінскага тэкста выдання 1841 г.);

Хрестоматия по истории Белоруссии. С древнейших времен до 1917 г. / Составители: А.П.Игнатенко, В.Н.Сидорцов. Минск: Издательство БГУ, 1977. С. 24—25 (на аснове выдання 1959 г.);

Социально-политическая борьба народных масс Белоруссии. Т. 1. Конец XIV в.—1648 г. Минск: Наука и техника, 1988. С. 15—17 (на аснове выдання 1959 г.);

Уния в документах / Сост.: В.А.Теплова, З.И.Зуева. Минск: Лучи Софии, 1997. № 2. С. 64—68 (на аснове выдання 1959 г.).

Польскі пераклад:

Wapowski B. Dzieje Korony Polskiej i Wielkiego Księstwa Litewskiego od roku 1380 do 1535 / Ze świeżo odkrytego spółczesnego rękopismu, z języka łacińskiego na ojczysty przetłómaczył, przypisami objaśnił, poczet rzeczy i osób dodał M.Malinowski. T. 1. Wilno: Nakładem i czcionkami Teofila Glücksberga, 1847. S. 74—77. Przyp. 1.

Unia Litwy z Polską (1385—1569). Akty unii i przywilejów stanowych litewskich zestawił, przekład polski pierwszych dołączył J.Żerbiłło Łabuński. Warszawa: Księgarnia «Kroniki Rodzinnej», Podwale 4, [1913]. S. 20—22.

Бібліяграфія.

Jaroszewicz J. Obraz Litwy pod względem jej cywilizacji, od czasow najdawniejszych do końca wieku XVIII. Cz. II. Wilno, 1844. S. 30, 46—47;

Беляев И.Д. Очерк истории Северо-Западного края России. Вильна, 1867. С. 114;

Чарнецкий [Ф.] История Литовского Статута, с объяснением особенностей трех его редакций и предварительным обозрением законодательных памятников, действовавших в западной России до издания Статута // Университетские известия. Киев. 1867. № 1. С. 3—4;

Mosbach A. Początki unii lubelskiej. Poznań: Nakładem Księgarni Jana Konst. Żupańskiego, 1872. S. 17—19;

Ясинский М. Уставные земские грамоты Литовско-Русского государства. Киев, 1889. С. 16—17;

Lewicki A. Powstanie Świdrygiełły. Ustęp z dziejów unii Litwy z Koroną. Kraków: Nakładem Akademii Umiejętności, 1892. S. 3—6;

Prochaska A. Przyczynki krytyczne do dziejów Unii // Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Historyczno-Filozoficzny. Serya II. T. VIII. Ogólnego zbioru t. 33. W Krakowie: Nakładem Akademii Umiejętności, 1896. S. 55—122;

Czermak W. Sprawa równouprawnienia schizmatyków i katolików na Litwie (1432—1563 r.) // Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Historyczno-Filozoficzny. Serya II. T. XIX. Ogólnego zbioru t. 44. W Krakowie: Nakładem Akademii Umiejętności, 1903. S. 348—405;

Леонтович Ф. Правоспособность литовско-русской шляхты // Журнал Министерства народного просвещения. 1908. № 3. С. 59—63; № 7. С. 1, 35—36;

Jakubowski J. Studya nad stosunkami narodowościowemi na Litwie przed Unią Lubelską. Warszawa: Nakładem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, 1912. S. 13;

Kutrzeba S. Unia Polski z Litwą // Polska i Litwa w dziejowym stosunku. Warszawa; Lublin; Łódź; Kraków: Nakład Gebethnera i Wolffa, 1914. S. 527—548;

Jakubowski J. Z zagadnień unji polsko-litewskiej // Przegląd Historyczny. 1919—1920. T. 22. S. 148;

Лащенко Р. Лекції по історії українського права. Частина друга: Литовсько-польска доба. Випуск перший: Памятники права. Прага: Наклад «Українського правничого товариства в Ч.С.Р.», 1924. С. 27—28;

Adamus J. Państwo litewskie w latach 1386—1398 // Księga pamiątkowa ku uczczeniu czterechsetnej rocznicy wydania pierwszego statutu litewskiego. Wilno: Nakładem Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie, 1935. S. 42—43;

Сидор М. Шлях до Городельської унії. (В світлі польсько-литовсько-українських противорічностей). Мюнхен; Ню Йорк, 1951;

Bardach J. Studia z ustroji i prawa Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV—XVII w. Warszawa, 1970. S. 33—36;

Bardach J. Historia państwa i prawa Polski do połowy XV w. 4 wyd. Warszawa, 1973. T. S. 569, 571;

Krzyżaniakowa J., Ochmański J. Władysław II Jagiełło. Wrocław etc., 1990. S. 117—118;

Дзербіна Г. Права і сям’я ў Беларусі эпохі Рэнесансу. Мінск: Тэхналогія, 1997. С. 109—110, 134;

Грыцкевiч А. Прывiлей 1387 // Вялікае княства Літоўскае: Энцыклапедыя. Мінск: БелЭн, 2006. Т. 2. С. 468;

Łowmiański H. Polityka Jagiellonów. 2 wyd. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 2006. S. 59—61;

Rachuba A. Historia Litwy // Rachuba A., Kiaupienė J., Kiaupa Z. Historia Litwy. Dwugłos polsko-litewski. Warszawa: DiG, 2008. S. 35;

Мікульскі Ю.М. Грунвальдская бітва 1410 г. у старабеларускай традыцыі // Вялікае княства Літоўскае і яго суседзі ў XIV—XV стст. Саперніцтва, супрацоўніцтва, урокі. Да 600-годдзя Грунвальдскай бітвы. Матэрыялы Міжнароднай навуковай канферэнцыі. Гродна, 8—9 ліпеня 2010 г. Мінск: Беларуская навука, 2011. С. 95—96.

Каун С.Б. Привилей 20 февраля 1387 г. как исторический источник // Крыніцазнаўства і спецыяльныя гістарычныя дысцыпліны. Навуковы зборнік. Выпуск 9. Мінск: БДУ, 2014. С. 240—246.

© Валерый Пазднякоў, 2014, 2015

Тэкст.

Тэкст падрыхтаваны А.Ліцкевічам паводле выдання Д.Антанавічуса і А.Балюліса «Lietuvos Metrika. Knyga Nr. 25 (1387—1546): Užrašymų knyga 25» (Вільнюс, 1998). Пераклад А.Ліцкевіча. Месцазнаходжання арыгінала невядома. Копія 1: зборнік прывілеяў, складзены ў 1541 г. па загаду каралевы польскай, вялікай княгіні літоўскай Боны Сфорца. Цяперашняе месцазнаходжанне невядома. Копія 2 (з копіі 1): Расійскі дзяржаўны архіў старажытных актаў у Маскве. Фонд 389 («Литовская Метрика»). Воп. 1. Кн. 25 (25-я кніга запісаў), арк. 1—2 адв. Кніга перапісана ў 1598 г. Копія 3 (з копіі 2): Галоўны архіў старажытных актаў у Варшаве (Archiwum główne akt dawnych). Фонд «Tak zwana Metryka Litewska», ML 203. Копія зроблена ў 1780-х г. па загаду А.Нарушэвіча, самастойнага значэння не мае. У квадратных дужках [ ] прыведзены заўвагі публікатара.

In nomine Domini. Amen. AD PERPETUAM REI MEMORIAM.

Nos, Wladislaus, Dei gratia rex Poloniae Lithuaniaeque dux supremus et haeres Russiae etc., ad cunctorum notitiam, quibus expedit, praesentia volumus pervenire, quod sollicita et pia ratione debite perpendentes syncerę dilectionis pium atque liberum affectum, quem gens nostra Lithuanica ad baptismi necnon ad ortodoxae ac catholicae fidei susceptionem habere dinoscitur et gestare, hunc ipsius affectum salubrem monumento commemoratorum iurium ac libertatum munificentiis et donationibus volentes piissime promovere, ad augmentum sanctae fidei atque religionis catholicae roboris firmitatem universis et singulis Lithuanis armigeris sive boiaris nostrae ditioni, ac signanter illustris principis domini Skirgayłonis, ducis Lithuaniae et domini Trocensis et Polocensis etc., subditis, baptisatis et baptisari volentibus damus et concedimus libertates et iura, quae sequuntur infra, temporibus perpetuis duraturas.

Ut videlicet quilibet armiger sive boiarin fidem assumens catholicam et ipsius haeredes ac successores legittimi castra, districtus, villas atque domos ac omnia, quae ex successione paterna possidet, habendi, tenendi, possidendi, vendendi, alienandi, permutandi, dandi, donandi et in usus suos beneplacitos proprios et voluntarios libere convertendi habeat et habeant liberam et omnimodam facultatem, ut iuribus similibus utantur et fruantur, quibus et caeteri nobiles in terris aliis Regni nostri Poloniae potiuntur, ne videantur in iuribus dispares, quos eidem Coronae subiectos fecit unum.

Volumus etiam, quod in castellania et districtu quibuslibet aut territorio unus iudex, qui causas quaerulantium audiat, paenas iudiciarias tollat more et iure conformibus aliorum iudicum terrarum et districtuum iudiciis Regni nostri Poloniae praesidentium, et unus iusticiarius, qui debitum exequatur iustitiae, constituantur et praeficiantur.

Concedimus etiam et donamus eisdem armigeris plenam et omnimodam potestatem, ut natas ipsorum, neptes et quaslibet faemellas in confinitate ipsis iunctas maritis tradant libere et viduas, ritum in talibus catholicum observantes.

Cum autem natam, neptem vel cognatam alicuius eorundem armigerorum post obitum sui mariti relictam seu viduam fieri contingerit, illam in bonis seu possessionibus mariti sui manere volumus, quamdiu videlicet in toro permanserit viduali. Quae si ad secundas nuptias convolare voluerit, ipsa marito, quem elegerit ducendum, tradetur, bonis et possessionibus huiusmodi circa pueros, si fuerint, si vero non, extunc circa proximiores eiusdem sui prioris mariti derelictis, prout et caeterae mulieres viduae in aliis terris Regni nostri maritantur.

Nolumus insuper praefatos armigeros ad aliquos nostros vel nostrorum successorum labores astrictos fore, nisi dum ad castri novi constructionem tota terra Lithuanica vocarentur, extunc quivis ad faciendum laborem pro constructione aut reformatione castri antiqui sit astrictus. Ad expeditionem autem, dum incubuerit, iuxta vetustam consuetudinem transitum teneantur facere damnis propriis et expensis.

Quotiescunque etiam hostes et adversarios nostros et ipsius terrae nostrae Lithuanicae fugitivos insequi opportuerit, ad insequutionem huiusmodi, quod pogonia vulgo dicitur, non solum armigeri, verum etiam omnis masculus, cuiuscunque status aut conditionis extiterit, dummodo arma bellicosa gestare poterit, proficisci teneatur.

Omnis autem, qui sanctam fidem catholicam assumens ab ea damnabiliter recesserit vel ipsam assumere renuerit, nullis paenitus iuribus gaudeat suprascriptis.

Harum, quibus sigillum nostrum appensum est, testimonio literarum.

Actum Vilnae, ipso die Cinerum, anno Domini Mo CCCo LXXXVIIo.

Praesentibus inclitis principibus Skirgalone Trocensi, Vitoldo Hrodnensi, Coributh Nowogrodensi, Cazimiro vel Corigalo Mscislaviensi, Alexandro vel Vigunth Kiernoviensi Lithuanis, Conrado Olesnicensi, Ioanne et Semovito Masoviensibus ducibus ac strenuis veris Barthussio de Vissenburg, palatino Poznaniensi, Cristino, castellano Sandocensi, Volodcone, pincerna Cracoviensi, Nicolao, castellano Visliciensi, marschalco curiae nostrae, Spithkone, succamerario Cracoviensi, Clemente, castellano Radomiensi, Jacusio de Medroydz, vexillifero, et Thomka, [sub]pincerna Cracoviensi, et aliis multis viris, fidelibus fidedignis.

Scriptum per Andream Ioannis. Datum per manus honorabilis viri domini Zaklice, praepositi Sandomiriensis et cancellarii, Clementis de Moscorzow, vicecancellarii aulae nostrae celsitudinis.

Пераклад

У імя Гасподне. Амінь. Для вечнай памяці.

Мы, Уладзіслаў, з ласкі Божай кароль Польшчы і найвышэйшы князь Літвы і наследнік Русі і г. д., жадаем давесці да ведама ўсіх, каму належыць, што, узважыўшы чуткім і добрасумленным роздумам набожную і вольную прыязнасць шчырай любові, якую наш народ літоўскі выяўляе да прыняцця хрышчэння ды артадаксальнай і каталіцкай веры, і жадаючы гэту прыязнасць наданнямі і дараваннямі правоў і вольнасцей набожнейшым чынам пашырыць, для прымнажэння святой веры і ўзмацнення трываласці каталіцкай рэлігіі, усім і кожнаму літвінам, якія носяць зброю, альбо баярам, што знаходзяцца пад нашай уладай, а асабліва светлага князя пана Скіргайлы, князя Літоўскага і пана Троцкага і Полацкага і г.д., падданым, хрышчаным і жадаючым хрысціцца, даем і ўстанаўліваем вольнасці і правы ніжэй апісаныя, якія будуць заставацца ў моцы на вечныя часы.

А менавіта кожны чалавек, хто носіць зброю, альбо баярын, што прымае каталіцтва, і яго законныя наследнікі і пераемнікі маюць права вольна і ўсяляк, як толькі можна, мець, трымаць, валодаць, прадаваць, адчужаць, абменьваць, перадаваць, дарыць і ў сваім уласным нязмушаным дабрачынным карыстанні вольна распараджацца замкамі, рэгіёнамі, маёнткамі, дамамі і ўсім, чым валодаюць па праву пераемства за бацькам, каб яны карысталіся і цешыліся тымі ж правамі, што іншыя нобілі ў іншых землях нашага Каралеўства Польскага, каб не бачылася няроўнасць у правах паміж тымі, каго аб'яднала падданства адной і той жа Кароне.

Жадаем, каб у любой кашталяніі і рэгіёне альбо тэрыторыі былі б устаноўлены і пастаўлены адзін суддзя, які б слухаў справы скаржнікаў, выносіў бы судовыя выракі паводле вызначанага звычаю і права, як у іншых судовых землях і рэгіёнах, дзе засядаюць суддзі нашага Каралеўства Польскага, і адзін юстыцыярый, які б належным чынам выконваў судовыя рашэнні.

Устанаўліваем і надаем тым жа людзям, хто носіць зброю, поўную і ўсямерную магчымасць вольна выдаваць замуж сваіх дачок, унучак [варыянт: пляменніц] і любых дзяўчынак, звязаных з імі сваяцтвам, а таксама ўдоваў, захоўваючы адносна такіх каталіцкі абрад.

Калі ж дачка, унучка альбо якая-небудзь сваячка тых жа людзей, якія носяць зброю, застанецца ўдавой пасля смерці свайго мужа, тую жадаем пакінуць у валоданні маёмасцю альбо ўладаннямі яе мужа на працягу таго часу, пакуль будзе захоўваць удаўство. Калі ж каторая захоча паўторна выйсці замуж, то сама пераходзіць да мужа, якога выбярэ, а маёмасць і ўладанні адыходзяць да дзяцей, калі яны ёсць, а калі няма, то да бліжэйшых сваякоў яе папярэдняга мужа, таксама ж, як і іншыя жанчыны-удовы выходзяць замуж у іншых землях нашага каралеўства.

Не жадаем, звыш таго, вышэй згаданых людзей, хто носіць зброю, абавязваць да выканання нашых альбо нашых пераемнікаў прац, за выключэннем выпадкаў, калі ўся Літоўская зямля заклікаецца да будавання новага замка: тады кожны чалавек будзе абавязаны выконваць працы па будаўніцтву альбо ўзнаўленню старога замка. У паходзе ж, пакуль ён будзе працягвацца, згодна са старажытным звычаем пераход абавязаны рабіць за свой кошт і сродкі.

Калі будзе патрэба праследаваць якіх бы там ні было ворагаў, непрыяцеляў і самой зямлі нашай Літоўскай уцекачоў, то для праследавання такім спосабам, які традыцыйна завецца «пагоняй», абавязаны выступаць не толькі людзі, хто носіць зброю, але і кожны мужчына, у якіх бы абставінах ці становішчы ён ні знаходзіўся, толькі б мог насіць ваенную зброю.

Усялякі ж, хто, прыняўшы святую каталіцкую веру, ад яе праклятым чынам адступіцца, альбо адмовіцца яе прыняць, няхай не будзе ў поўнай меры цешыцца вышэй апісанымі правамі.

У пасведчанне гэтага дакумента падвешана наша пячатка.

Прынята ў Вільні, у сам дзень попелаў, у год Гасподні 1387.

У прысутнасці славутых князёў: Скіргайлы троцкага, Вітаўта гарадзенскага, Карыбута новагародскага, Казіміра, альбо Карыгайлы, мсціслаўскага, Аляксандра, альбо Вігунта, кернаўскага — літвінаў; Конрада алясніцкага; Яна і Земавіта, мазавецкіх князёў; і шляхетных мужоў: Барташа з Вісенбурга, ваяводы пазнанскага; Крысціна, кашталяна сандоцкага; Валодкі, чашніка кракаўскага; Мікалая, кашталяна вісліцкага, маршалка нашага двара; Спыткі, падкаморыя кракаўскага; Клемента, кашталяна радамскага; Якуша з Нядзведзя, харужага; і Томкі, падчашага кракаўскага; і іншых многіх мужоў, вартых даверу.

Запісана Андрэем, сынам Яна. Дадзена праз рукі шляхетнага мужа пана Заклікі, прэпазіта сандамірскага і канцлера; Клемента з Маскожува, падканцлера двара нашай вялікасці.

© Алег Ліцкевіч, 2010

Надрукавать Надрукаваць без ілюстрацый
Дадаць меркаванне

Ю.А.Ябланоўскі

Пячатка Вітаўта

План Віцебска. З кнігі: Памятная книжка Витебской губернии на 1865 год. Издана Витебским губернским статистическим комитетом. Под редакциею А.М.Сементовского. СПб., 1865.