Артыкулы: Гізберт-Студніцкі/ Студніцкі Вацлаў (Gizbert-Studnicki/ Studnicki Wacław)

Гізберт-Студніцкі/ Студніцкі Вацлаў (Gizbert-Studnicki/ Studnicki Wacław) (7.8.1874, г. Дзінабург—13.5.1962) — польскі гісторык, журналіст.

Бацька: Адольф Студніцкі. Маці: Ізабела з Фастыкоўскіх.

Вучыўся ў гімназіях у Вільні, Мітаве, Парнаве, універсітэтах Варшавы (1895—1896), Львова (1896—1897), Вены (1897—…), Базелі (…—1900). З маладосці ўдзельнічаў у сацыялістычным руху, некалькі разоў быў арыштаваны. З 1906 жыў у Вільні. Удзельнічаў у заснаванні Таварыства аматараў навук у Вільні. З 1909 кіраўнік Гарадскога архіва Вільні. У 1910—1916 сакратар Гарадской археалагічнай камісіі ў Вільні. Выяўляў дакументы па гісторыі Вільні ў архівах Рыгі, Мітавы, Масквы, Пецярбурга, Караляўца, Гданьска, Кракава, Львова. У 1910—1911 разам Ф.Рушчыцам рэдагаваў культурніцкі часопіс „Tygodnik Wileński”. У час германскай акупацыі Вільні за ўдзел у польскім незалежніцкім руху зволены з пасады гарадскога архівіста. Удзельнічаў у заснаванні ў 1916 Таварыства аматараў старой Вільні імя караля Жыгімонта Аўгуста. З 1917 жыў у Варшаве, архіўны рэферэнт Дэпартамента сельскай гаспадаркі і каронных маёнткаў Рэгенцкай Рады. У 1918—1919 удзельнічаў у арганізацыі архіўнай справы Польшчы, узначальваў архівы ў Пётркаве і Любліне, Архіўны аддзел Цывільнага Кіраўніцтва Усходніх Зямель, упадарадкаванні якога былі архівы Вільні, Гародні, Менска; член Архіўнай рады Міністэрства рэлігійных вызнанняў і публічнай асветы. У 1919 удзельнічаў у заснаванні Таварыства аматараў Вільні. З 1919 член гарадской рады Вільні (да 1927). Удзельнічаў у савецка-польскай вайне 1920; быў зняволены літоўскімі ўладамі ў Коўне. Стварыў Дзяржаўны архіў у Вільні, з 1921 яго дырэктар (да 1939). З 1931 узначальваў Таварыства аматараў польскай Рэфармацыі ім. Яна Ласкага. З 1938 старшыня Краязнаўчага таварыства ў Вільні. У 1942—1943 арганізаваў вываз з Менска да Вільні архіўных матэрыялаў, якія ў 1939 савецкія ўлады вывезлі з Вільні. З 1944 жыў у Чэхіі, пасля ў Заходняй Германіі, з 1951 у ЗША. У Чыкага заснаваў Саюз аматараў горада Вільні, Польскае выдавецкае таварыства ім. Адама Міцкевіча «Pielgrzym». Член Польскага навуковага інстытута мастацтваў і навук у Амерыцы.

Даследаваў гісторыю архіўнай справы, Вільні, Рэфармацыі ў ВКЛ.

Памёр у Венісе (Venice, раён Лос-Анджэлеса).

Жонка 1-я: Яніна Казлоўская (1890—1972).

Жонка 2-я (з 15.9.1923): Анеля Ратаевіч. Дачка: Ванда Вілія (?—каля 1944). Сын: Уладзіслаў.

Працы:

Studnicki Wacław. Rękopis o stosowaniu prawa magdeburskiego w Wilnie na początku XIX w. // Rocznik Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Wilnie. Tom III. 1909. W Wilnie: Druk Józefa Zawadzkiego, 1910. S. 126—128.

Gizbert W. Wilno: przewodnik ilustrowany po mieście i okolicach z planem miasta i dodatkami. Wilno: nakł. i dr. A. Żukowski i W. Borkowski, 1910. 268, 34, [2] s., 1 pl.: plany.

Studnicki Wacław. Nowe wiadomości o Starem Wilnie // Ziemia. 1913. Rok IV. Nr. 43. S. 704—706, il.

Studnicki Wacław. Offener Brief an Herrn Dr. Gaigalat Mitglied des preussischen Abgeordnetenhauses. [Warschau, 1918]. IV s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Wilno: przewodnik po mieście i okolicach. Wilno: Tow. Miłośników Wilna, [1919]. 59, [1], IV s., il.

Studnicki Wacław. Wilno: przewodnik. Wyd. 2. Wilno: nakł. i dr. L. Chomiński, 1921. 68, III, [1] s.: il.

Gizbert-Studnicki Wacław. Co każdy Polak i cudzoziemiec powinien wiedzieć o Wilnie. [Wilno]: Związek Obrony Woli Ludności Należenia do Polski, [1921]. 3 s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Archiwa Państwowe w Wilnie w okresie wojennym 1914—1920 i stan ich dzisiejszy // Spraw. PAU. T. 27. 1922. Nr 5.

Studnicki Wacław. Źródła do lat szkolnych Słowackiego // Roczn. Tow. Przyjaciół Nauk w Wil. T. 7. 1922.

Studnicki Wacław G. Vilniana w Suchej // Ateneum Wileńskie. 1923. Rok I. Nr. 3—4. S. 531—532.

Rok 1863. Wyroki śmierci / Wydane pod redakcja Wacława Studnickiego. Wilno: Nakładem i drukiem Ludwika Chomińskiego, [1925]. LXXXIV, 122b s.

Łowicki M. Duch Akademii Wileńskiej / Wydawca W.Gizbert Studnicki. Wilno, 1925.

Gizbert-Studnicki Wacław. Jak transkrybować tekst rosyjski w polskich wydawnictwach naukowych. [Lwów, 1926]. 4 s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Rys historyczny archiwum i biblioteki Synodu Ewang.-Reformowanego w Wilnie. Wilno: Tow. im. Jana Łaskiego. Badania Historji Reformacji Polskiej, 1926. 16 s.

Krytyka wileńskiej gospodarki miejskiej: streszczenie wygłoszonego dn. 9 II 1926 r. podczas dyskusji budżetowej w radzie miejskiej przemówienia Wacława Gizberta Studnickiego. Wilno, 1926. 11 s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Stosunek Wilna do Legjonów: kartki bez retuszu z pamiętnika 1916—1917 r. Wilno: „Pogoń”, 1928. 30, [1] s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Sprawozdanie z wycieczki naukowej do Królewca // Ateneum Wileńskie.1929. Z. 3—4.

Gizbert-Studnicki Wacław. Sprawozdanie z wycieczki naukowej do Królewca. Wilno, 1930. 15 s.

Gizbert Studnicki Wacław. Wilno w rzędzie stolic Rzeczypospolitej Polskiej // Wilno i ziemia wileńska. Zarys monograficzny. Tom I. Wilno: Wydawnictwo Wojewódzkiego Komitetu Regjonalnego, 1930. S. 144—154, il.

Gizbert Studnicki Wacław.Z przeszłości Ziemi Wileńskiej // Wilno i ziemia wileńska. Zarys monograficzny. Tom I. Wilno: Wydawnictwo Wojewódzkiego Komitetu Regjonalnego, 1930. S. 155—172, il.

Gizbert-Studnicki Wacław. Zarys historyczny wileńskiego kośc. ew.-ref. i jego biblioteki. Wilno:Towarzystwo Miłośników Historji ReformacjiPolskiej im. Jana Łaskiego, 1932. 31 s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Biblioteka wileńskiego synodu ewangelicko-reformowanego // Ateneum Wileńskie. 1933. Rocznik VIII (za r. 1931—1932). S. 205—214.

Gizbert-Studnicki Wacław. Collecta Zboru Kiejdańskiego. Wil., 1934.

Gizbert-Studnicki W. Tajne nauczanie na Litwie po roku 1863 // Sprawozdanie Polskiej Akademji Umiej[ętności]. T. 39. 1934. Nr 9. S. 30—32.

Gizbert-Studnicki W. Tajne nauczanie na Litwie po roku 1863 // Bulletin [International] de l’Academie Polonaise des Sciences et des Lettres. [Classe de Philologie. Classe d’Histoire et Philosophie]. Cracovie. 1934. Nr 7—10. S. 163—167.

Gizbert-Studnicki Wacław. Kościół ewangelicko-reformowany w Wilnie: Historja—organizacja—świątynia. Wilno, 1935. 68 s., il.

Gizbert-Studnicki Wacław. Quellen zur Geschichte der deutsch-polnischen Beziehungen im Archiv und der Bibliothek der evgl.-reform. Synode in Wilna // Deutsche Wissenschaftl[iche] Zeitschrift für Polen. [1935] H. 29. S. 125—150.

Gizbert-Studnicki Wacław. Wilno. Wilno: skł. gł. Księg. J. Zawadzki, 1936. 36, [4] s.

Gizbert-Studnicki Wacław. Rodowód Ferdynanda Ruszczyca // Ferdynand Ruszczyc. Życie i dzieło. Wilno, 1939.

Gizbert-Studnicki Wacław. Samouczek języka rosyjskiego. Wilno, 1940.

Gizbert-Studnicki Wacław.Gibt es eine slawische Einheit? [b.r.w.]

Gizbert-Studnicki Wacław.The Power development of which may prevent the World from war. Poland, Russia and Germany [b.r.w.].

Gizbert-Studnicki Wacław. Mickiewicz and His Country. [Chicago], 1954.

Gizbert-Studnicki Wacław. Walka z kłamstwem. Chicago, 1957.

Падрабязнасці:

Луцкевіч Антон. Вязьніца Адама Міцкевіча // Заходняя Беларусь. Зборнік грамадзкае мысьлі, навукі, літэратуры, мастацтва Зах. Беларусі. Кніжка 1. Вільня: Друкарня Віленскага Вытворчага Коопэратыву, 1923 (на вокладцы 1924). С. 123—130, іл.

Gierowska-Kałłaur Joanna. Zarząd cywilny ziem wschodnich (19 lutego 1919—9 września 1920). Warszawa: Neriton, 2003. 447 s., il.

Ilgiewicz Henryka. Wileńskie towarzystwa i instytucje naukowe w XIX wieku. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2005. 480 s., il.

Ryńca Mariusz, Suleja Włodzimierz. Studnicki (Gizbert-Studnicki) Wacław // PSB. T. XLV/2. Warszawa; Kraków, 2008. S. 121—125.

© Валерый Пазднякоў, 2019