Артыкулы: Сямашка Адам

Сямашка Адам (у манастве Юліян ад св. Георгія)(15.8.1739, Віленскае ваяв.—27.7.1773) — дзеяч рымска-каталіцкай царквы, пісьменнік.

З роду Сямашкаў герба ўласнага.

Відаць, вучыўся ў піярскай школе ў Лужках (Дзісенскі павет), дзе ў 1755 у ўступіў у ордэн піяраў. Скончыў навіцыят у Любяшове (Новым Дольску), там прыняў манаскія зарокі. Год вучыўся ў настаўніцкім семінарыуме ў Дубровіцы, потым у вывучаў у Віленскай акадэміі філасофію (1758—1760) і тэалогію (1760—1762). З 1763 святар. З 1763 выкладаў у піярскім Калегум Нобіліум у Вільні, спачатку паэтыку і рыторыку, з 1766 таксама палітычную геаграфію. Аўтар акалічнасны прамоў і панегірыкаў. Найбольш значны твор — падручнік палітычнай геаграфіі (1769). Крытыкаваў права ліберум вета ў сойме. Пераклаў на польскую мову прамовы Цыцэрона. Быў таксама прапаведнікам ў віленскім касцёле св. Яна.

Творы:

Propositiones philosophicas [...] publice defendendas exponit... Wilno, 1760.

Specimen mathematicum. Wilno, 1760.

Selectas propositiones de re theologica suscepit... Wilno, 1762.

Oratio die qua inauguratus est Stanisław Augustus... Wilno, 1764.

De laudibus Michaelis comitis Ogiński palatini Vilnensis... Wilno, 1765.

De laudibus Joannis comitis Chodkiewicz praefecti Samogitiae... Wilno, 1766.

Pasterka z Bilewicz r. 1770 // Zebranie rymów z różnych okoliczności pisanych, mianowicie imieniem Konwiktu Szlacheckiego Wileńskiego XX. Scholarum Piarum. Wilno, 1779. S. 102—106.

Do Anny Radziwiłłówny podkomorzanki W.X.L. na rocznicę jej urodzenia r. 1770 // Zebranie rymów z różnych okoliczności pisanych, mianowicie imieniem Konwiktu Szlacheckiego Wileńskiego XX. Scholarum Piarum. Wilno, 1779. S. 115—116.

Na akt weselny [...] Jana Łopacińskiego [...] z Heleną Ogińską // Zebranie rymów z różnych okoliczności pisanych, mianowicie imieniem Konwiktu Szlacheckiego Wileńskiego XX. Scholarum Piarum. Wilno, 1779. S. 119—122.

Zdania o stanie politycznym państw europejskich przez [...] kawalerów zostających in Collegio Nobilium Vilnensis S.P., wyrażone. Wilno, 1769 (2-е выд.: Wilno, s.a.).

Падрабязнасці:

Aleksandrowska Elżbieta. Siemaszko Adam // PSB. 36/4. Z. 151. S. 611—612.

Grześkowiak-Krwawicz A. Wkład pijarów w kształtowanie politycznej kultury szlachty w czasach stanisławowskich // Wkład pijarów do nauki i kultury w Polsce XVII—XVIII w. Warszawa; Kraków, 1993.

© Валерый Пазднякоў, 2025