Артыкулы: Вітунскі Аўгусцін

Вітунскі Аўгусцін (?—20.7.1654), дзеяч каталіцкай царквы, пісьменнік. Паходзіў з польскага шляхецкага роду герба «Роля». Член манаскага ордэна бернардзінцаў. Быў выкладчыкам тэалогіі, жыў у Кракаве, Любліне, Вільні, уваходзіў у склад кіраўніцтва правінцыяй ордэна ў Рэчы Паспалітай. У 1640 удзельнічаў у судовым працэсе віленскіх бернардзінак супраць Віленскага кальвінскага збора, які скончыўся пастановай разбурыць збор. Садзейнічаў заснаванню Слонімскага кляштара бернардзінак (1645). Пасля 1650 кусташ у Віленскім кляштары бернардзінцаў. Дзякуючы яго намаганняў для касцёла выканана сталя выдатнай разьбярскай працы, упрыгожаная разнымі і маляванымі фігурамі святых, багата пазалочаная і пасярэбраная. Выдаў казанні на пахаванні магнатаў: «Для вечнай памяці. Харугва пабожнай любові ... Эльжбеты з Гаславіц Валовічавай...» («Dla wieczney pamięci. Chorągiew pobożney miłości na zniesienie żalobney chorągwi z smiercu JWJMP Elżbiety z Gosławic Wołłowiczowey ... na pogrzebowych egzekwiach kazaniem wystawiona...», Люблін, 1636), «Персцень бессмяротнасці ... Крыштофа Весялоўскага...» («Pierscien niesmiertelnosci, oddany w żałobnych namiotach śmierći Jasnie Wielmożnego Pana, Iego Mosci P. Krysztopha Wiesiolowskiego, Wielkiego Marszałka W. X. Litewskiego, Mielnickiego, Tykocinskiego, Surazkiego, Kleczelskiego, etc. Starostę, Oekonoma Grodźieńskiego. W Horodnicy przy namiotach 26 Maii Roku 1637 cum speciali licetia Rndis Pris Pacifici Romani Comissarii etc. Visitatoris Generalis Apostolici», Кракаў, 1637), «Радасны гроб Аляксандра Масальскага, ваяводы мінскага...» («Radosny grob JWJMP Alexandra Mosalskiego, woiewody Mińskiego, starosty Kowieńskiego etc. na kazaniu pogrzebowym w Kownie w kościele Troycy panien zakonnych św. Franciszka wystawiony», Вільня, 1643), «Ціяра вечнасці Кацярыны з Потака Радзівілавай...» («Tyara wieczności JOX Katarzyny z Potoka Radziwiłowey, naywyszey podkomo[rzyney] W.X.L. Kazimirskiey, Kamienieckiey, Seyweninskiey etc. starosciney. W skarbcu pogrzebowym w kościele kathedralnym Wileńskim na kazaniu praesentowana», Вільня, 1643), «Дом вялікі ... Станіслава Войны...» («DomwielkigłoswdzięczneynieśmiertelnoszcirozmnażającynapogrzebieWJMPStanisławaWoyny, kuchmistrzaW.X.L., ciwóna Gondińskiego, Połongowskiego etc. starosty, kazaniem delineowany ... w Salanciech maiętności dziedziney», Вільня, 1649), «Аковы несмяротнай славы ... Юрыя Дэшпата Зяновіча...» («OkowynieśmertelneysławyychwałyJMPPJerzegoDeszpotaZienowicza, starostyOpiskiego ... w dzien pogrzebu ciala iego w kościele Wileńskim Franciszka swiętego oycow Bernardinow praesentowane», Вільня, 1650), «Грыф Хадкевічаўскі» («GryfChodkiewiczowski, kazanienapogrzebieKrzysztofaChodkiewicza, wojewodyWileńsk[iego]», Вільня, 1652) і інш. Лічыўся выдатным прапаведнікам, хоць у яго казаннях адзначаюцца характэрныя для эпохі рысы заняпаду мовы і стылю.

Літаратура:

Kantak K. Bernardyni polscy. T. 2. Lwów, 1933;

Klasztory bernardyńskie w Polsce w jej granicach historycznych. Kalwaria Zebrzydowska, 1985;

SarcevičienėJ. Lietuvosdidikėsproginėjeliteratūroje: portretaiir įvaizdžiai. Vilnius, 2005.

© Валерый Пазднякоў, 2010