Артыкулы: Кучынскі Стафан Марыя (Kuczyński Stefan Maria)

Кучынскі Стафан Марыя (Kuczyński Stefan Maria) (21.9.1904, г. Багуслаў, Украіна—30.3.1985) — польскі гісторык. Доктар габілітаваны (1937), прафесар звычайны (1954).

Бацькі — Тадэвуш Кучынскі, ваенны лекар, і Ванда з Ніжынскіх. Вучыўся ў сярэдніх школах у Кіеве, Торуні. Скончыў Варшаўскі ўніверсітэт (1926). У 1932 абараніў доктарскую дысертацыю «Літоўскае праўленне на Севершчыне ў другой палове XIV ст.» («Rządy litewskie na Siewierszczyźnie w II połowie XIV wieku»), навуковы кіраўнік — Оскар Галецкі. У 1926—1944 выкладаў у варшаўскіх гімназіях. Ступень доктара габілітаванага атрымаў за працу «Чарнігаўска-северскія землі пад кіраваннем Літвы» (1937), пасля дацэнт кафедры гісторыі сярэднявечнай Еўропы Варшаўскага ўніверсітэта. З 1945 дацэнт Ягелонскага ўніверсітэта, з 1946 прафесар кафедры ўсеагульнай гісторыі Уроцлаўскага ўніверсітэта, у 1954—1969 прафесар Лодзінскага ўніверсітэта (у 1957—1968 загадчык кафедры сярэднявечнай Усходняй Еўропы), у 1969—1982 прафесар Шлёнскага ўніверсітэта ў Катавіцах.

Даследаваў ваенную і палітычную гісторыю сярэдневякоўя Усходняй Еўропы, галоўным чынам ВКЛ, яго ўзаемадачыненні з Ардой, татарамі, Маскоўскай дзяржавай, Тэўтонскім ордэнам, Грунвальдскую бітву 1410. Аўтар біяграфій Ягайлы, князёў ВКЛ у «Польскім слоўніку біяграфічным».

Аўтар гістарычных аповесцей (пісаў пад псеўданімам Włodzimierz Bart).

Узнагароды: камандорскі крыж з зоркай Ордэна адраджэння Польчы, камандорскі крыж Ордэна адраджэння Польшчы, Медаль Грунвальда, Адзнака тысячагоддзя, Ганаровая адзнака г. Лодзі.

Сын — гісторык Кшыштаф Антоній Кучынскі, прафесар.

Памёр у Катавіцах.

Працы:

Kuczyński S.M. Rodowód Michała Chaleckiego // Miesięcznik Heraldyczny. 1934. Nr 1. S. 6—10; Nr 2. S. 17—23.

Kuczyński S.M. Jahołdaj i Jahołdajewicze siewierscy // Miesięcznik Heraldyczny. 1934. Nr 3. S. 33—35.

Kuczyński S.M. Sine wody. (Rzecz o wyprawie Olgierdowej 1362 r.) // Księga ku czci O.Haleckiego. Warszawa, 1935. S. 8—141.

Kuczyński S.M. Tatarzy pod Zbarażem // Przegląd Historyczno-Wojskowy. 1935. T. VIII. Z. 1. S. 121— 145.

Kuczyński Stefan Marja. Ziemie czernihowsko-siewierskie pod rządami Litwy. Warszawa, 1936. 412 s., mapa.

Kuczyński S.M.Antymoskiewska inicjatywa Litwy wdrugiej połowie XIV wieku // Polityka Narodów. 1936. Z. 1—2. S. 1—30.

Kuczyński S.M.Czas i miejsce odgraniczenia się Ukraińców od Moskwiczów // Biuletyn Polsko-Ukraiński. 1937. Nr 7. S. 73—78; Nr 8. S. 85—88.

Kuczyński S.M. Tatarzy wobec Litwy i Moskwy w drugiej połowie XV wieku // Problemy Europy Wschodniej. 1939. Nr 1.

Kuczyński S.M. Pierwszy pokój toruński (1 lutego 1411) // Zapiski Towarzystwa Naukowego w Toruniu. 1954. T. XX. Z. 1—4, s. 139—165.

Kuczyński S.M. Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409—1411. Warszawa, 1955. 551 s., tabl., mapy.

Kuczyński S.M. Rozbiór krytyczny roku 1385 „Dziejów polskich” Jana Długosza // Studia Żródłoznawcze. 1958. T. III. S. 213—254.

Kuczyński S.M. Program pierwszych Jagiellonów a tzw. idea jagiellońska // Pamiętnik VIII Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Krakowie, 1. Referaty (cz. 2). Warszawa, 1958. S. 321—331.

Kuczyński S.M. Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409—1411. 2 wyd. Warszawa, 1960. 623 s.

Kuczyński S.M. Informacje tzw. Latopisu Bychowca o „wielkiej wojnie” lat 1409—1411. (Uwagi krytyczne) // Rocznik Łódzki. 1961. T. IV. S. 65—84.

Kuczyński S.M. Wielki książę Witold w legendzie i rzeczywistości // Problemy. 1961. Nr 10. S. 719—723.

Kuczyński S.M. Taktyka walki skrzydła litewsko-ruskiego w bitwie pod Grunwaldem // SMHW. 1964. T. X. Cz. 2. S. 35—46.

Kuczyński S.M. Studia z dziejów Europy Wschodniej X—XVII w. Warszawa, 1965. 272 s., mapy.

Kuczyński S.M. Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409—1411. Wyd. III poszerzone. Warszawa, 1966. 708 s., mapy, schematy.

Kuczyński S.M. Chorągiew miednićka Jana Długosza // Europa—Słowiańszczyzna—Polska. Studia ku uczczeniu Profesora Kazimierza Tymienieckiego. Poznań, 1970. S. 437—446.

Kuczyński S.M. Władysław Jagiełło, 1350—1434. Warszawa, 1971. 178 s.

Kuczyński S.M. Spór o Grunwald.Rozprawy polemiczne. Warszawa, 1972. 278 s.

Kuczyński S.M. Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409—1411. Wyd. IV poprawione. Warszawa, 1980. 683 s., mapy.

Kuczyński S.M. Król Jagiełło, ok. 1351—1434. Warszawa, 1985.

Kuczyński S.M. Król Jagiełło, ok. 1351—1434. 2 wyd. Warszawa: MON, 1987.

Kuczyński S.M. Bitwa pod Grunwaldem. Katowice, 1987.

Kuczyński S.M. Wielka wojna z Zakonem Krzyżackim w latach 1409—1411. 5 wyd. Warszawa, 1988.

Літаратурныя творы:

Bart Włodzimierz. Pierścień z szafirem. Opowieść o Macieju z Miechowa. Warszawa: Nasza Księgarnia, 1962.

Bart Włodzimierz. Grunwaldzkie miecze. Powieść historyczna dla młodzieży, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1966.

Bart Włodzimierz. Warneńczyk. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1968.

Bart Włodzimierz. Przygody Kołatka. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1970.

Litwin i Andegawenka. Powieść historyczna. Katowice: Śląsk, 1974.

Zawisza Czarny. Powieść historyczna. Katowice, 1980.

Падрабязнасці:

Dubicki T., K.A.Kuczyński. Profesor dr hab. Stefan M. Kuczyński (w 80 rocznicę urodzin) // Wojskowy Przegląd Historyczny. 1984. Nr 4.

Sikorski J. Jubileusz zasłużonego historyka wojskowości // Nike. 1984. Nr 11.

Szewczyk W. Pokłon dla profesora Stefana M. Kuczyńskiego // Dziennik Zachodni. 1984. Nr 224.

Dubicki Tadeusz. Prof. dr hab. Stefan Maria Kuczyński (21 IX 1904—30 III 1985) // Kwartalnik Historyczny. 1985. Z. 4. S. 1036—1039.

Krupska Anna. In memoriam Stefan Maria Kuczyński (21 IX 1904—30 III 1985) // Kronika Katowic. 1984/1985. 2. S. 7—14.

Ekdahl Sven. Stefan Maria Kuczyński // Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. 1985. Bd XXXIII. H. 4. S. 630—632.

Krakowski S.Profesor Stefan Maria Kuczyński // Głos Robotniczy. 12 IV 1985. S. 5.

Dubicki Tadeusz.Profesor dr hab. Stefan Maria Kuczyński (21 IX 1904—30 III 1985) // Kwartalnik Historyczny. 1985. T. XCII. Nr 4. S. 1036—1039.

Dubicki Tadeusz, Kuczyński Krzysztof A. Profesor Stefan Maria Kuczyński (1904—1985) // Studia i Materiały do Historii Wojskowości. Tom XXX. Wrocław; Warszawa; Kraków; Gdańsk; Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich Wydawnictwo Polskiej Akademii Nauk, 1988. S. 3—18 (змешчана бібліяграфія прац Кучынскага, партрэт).

Juszczyk Jan. Pamięci profesora Stefana Marii Kuczyńskiego w czwartą rocznicę śmierci // Wiadomości Historyczne. 1989. 32. Z. 5. S. 474—476

Korczak Lidia. Kuczyński Stefan Maria // Słownik historyków polskich. Warszawa, 1994. S. 275.

Słownik biograficzny zasłużonych dla oświaty i wychowania w Warszawie i województwie stołecznym warszawskim od 1916 roku. Z. 2. Warszawa, 1997. S. 94—95.

Kita Jarosław, Stobiecki Rafał. Słownik biograficzny historyków łódzkich. Łódź, 2000. S. 59—60.

Kozłowski Michał. Oskar Halecki i jego uczniowie. Wzajemne relacje po latach // Oskar Halecki i jego wizja Europy. T. 3. Warszawa; Łódź: IPN, 2014. S. 24—77.

© Валерый Пазднякоў, 2010, 2016