Артыкулы: бітва на Басі 1660

бітва на Басі 1660. Адбылася 8 кастр. на р. Бася (прыток Проні, прыток Сажа) паміж войскамі Рэчы Паспалітай і Расіі ў ходзе вайны Расіі з Рэччу Паспалітай 1654—67. У канцы вер. 1660 рас. ваявода кн. Ю.А.Далгарукаў размясціў сваё войска лагерам каля в. Гаспода на р. Бася (непадалёк ад Чавусаў) у Аршанскім пав. На процілеглы бераг падышло войска Рэчы Паспалітай на чале з вял. гетманам ВКЛ П.Я.Сапегам, М.К.Пацам і С.Чарнецкім (каля 12 тыс. чал.). Некалькі дзён праз Басю ішла артылерыйская перастрэлка, з 4 кастр. адбываліся сутычкі. У ноч на 8 кастр. Сапега пераправіў усё войска за Басю і пастроіў яго ў баявы парадак. Яго сілы занялі цэнтр. пазіцыі, на правым флангу была размешчана дывізія Чарнецкага, на левым — Паца. Апоўдні рас. войскі выйшлі з лагера, адбыўся ўзаемны артабстрэл, пасля пачалася генеральная бітва. У цэнтры маскоўскае войска адкінула конніцу Сапегі, пабіла шмат пяхоты і, захапіўшы гармату і некалькі сцягоў, адышла да лагера. На абодвух флангах поспех быў на баку войск Рэчы Паспалітай, якія, разбіўшы рас. атрады, адагналі іх да лагера. Пад вечар усё рас. войска перайшло пад ахову лагерных умацаванняў. Харугвы Рэчы Паспалітай вярнуліся за Басю. У цэлым бітва была паспяховай для войска Рэчы Паспалітай, якое здабыло ў ходзе бітвы 7 гармат, 15 сцягоў; рас. войска страціла 427 чал. забітымі і 519 трапілі ў палон, у т.л. палкоўнік фон Букавен. Не маючы дастатковых сіл, каб узяць рас. лагер, войскі Рэчы Паспалітай перагарадзілі шлях, па якім са Смаленска дастаўляўся ў лагер харч. Сутычкі паміж бакамі працягваліся да 25 кастрычніка. На дапамогу асаджаным з боку Полацка падышло войска І.А.Хаванскага, што дало Далгарукаву магчымасць адступіць да Магілёва.

Літаратура:

Сагановіч Г. Невядомая вайна, 1654—1667. Мн., 1995. С. 98—99.

© Валерый Пазднякоў, 2005

Надрукавать Надрукаваць без ілюстрацый
Дадаць меркаванне

Ю.А.Ябланоўскі

Пячатка Вітаўта

План Віцебска. З кнігі: Памятная книжка Витебской губернии на 1865 год. Издана Витебским губернским статистическим комитетом. Под редакциею А.М.Сементовского. СПб., 1865.